એક સ્ક્રૂ ગેજમાં થોડી શૂન્ય ત્રુટિ છે પરંતુ તેનું મૂલ્ય અજ્ઞાત છે. આપણી પાસે બે સમાન સળિયા છે. જ્યારે પ્રથમ સળિયાને સ્ક્રૂ ગેજમાં દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સાધનની સ્થિતિ આકૃતિ $(I)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. જ્યારે બંને સળિયાને શ્રેણીમાં એકસાથે દાખલ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સ્થિતિ આકૃતિ $(II)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. સાધનની શૂન્ય ત્રુટિ $mm$ માં કેટલી છે? આપેલ છે: $1 \, M.S.D. = 100 \, C.S.D. = 1 \, mm$.

એક સ્ક્રૂ ગેજનો પિચ $0.5 \ mm$ છે અને તેના વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $100$ કાપા છે. જ્યારે તેના જડબાં વચ્ચે કંઈપણ મૂકવામાં ન આવે ત્યારે સાધન વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $+2$ કાપા દર્શાવે છે. તારનો વ્યાસ માપતી વખતે,મુખ્ય સ્કેલ પર $8$ કાપા છે અને વર્તુળાકાર સ્કેલનો $83$ મો કાપો સંદર્ભ રેખા સાથે સંપાત થાય છે. તો તારનો વ્યાસ કેટલો હશે ($mm$ માં)?

એક વર્નિયર કેલિપર્સ ધ્યાનમાં લો જેમાં મુખ્ય સ્કેલ પરના દરેક $1 \ cm$ ને $8$ સમાન ભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યા છે અને એક સ્ક્રૂ ગેજ જેમાં તેના વર્તુળાકાર સ્કેલ પર $100$ વિભાગો છે. વર્નિયર કેલિપર્સમાં,વર્નિયર સ્કેલના $5$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $4$ વિભાગો સાથે સંપાત થાય છે અને સ્ક્રૂ ગેજમાં,વર્તુળાકાર સ્કેલનું એક સંપૂર્ણ પરિભ્રમણ તેને રેખીય સ્કેલ પર બે વિભાગો જેટલું ખસેડે છે. તો:
$(A)$ જો સ્ક્રૂ ગેજનું પિચ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ $(LC)$ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.01 \ mm$ છે.
$(B)$ જો સ્ક્રૂ ગેજનું પિચ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ $(LC)$ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.005 \ mm$ છે.
$(C)$ જો સ્ક્રૂ ગેજના રેખીય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.01 \ mm$ છે.
$(D)$ જો સ્ક્રૂ ગેજના રેખીય સ્કેલનું લઘુત્તમ માપ વર્નિયર કેલિપર્સના લઘુત્તમ માપ કરતા બમણું હોય,તો સ્ક્રૂ ગેજનું લઘુત્તમ માપ $0.005 \ mm$ છે.

એક વર્નિયર કેલિપર્સમાં,વર્નિયર સ્કેલના $10$ વિભાગો મુખ્ય સ્કેલના $9$ વિભાગો સાથે બંધ બેસે છે. મુખ્ય સ્કેલનો એક વિભાગ $0.1 \ cm$ નો છે. જો નળાકારના આંતરિક વ્યાસના માપનમાં,વર્નિયર સ્કેલનો શૂન્ય મુખ્ય સ્કેલના $1.3 \ cm$ અને $1.4 \ cm$ ની વચ્ચે હોય અને વર્નિયર સ્કેલનો $2^{\text{nd}}$ વિભાગ મુખ્ય સ્કેલના વિભાગ સાથે બંધ બેસતો હોય,તો વ્યાસ કેટલો હશે ($cm$ માં)?

એક સ્પેક્ટ્રોમીટર પ્રિઝમનો ખૂણો માપવા માટે વપરાય છે ત્યારે નીચે મુજબનું રીડિંગ આપે છે.
મુખ્ય સ્કેલ રીડિંગ : $58.5^{\circ}$
વર્નિયર સ્કેલ રીડિંગ : $09$ વિભાગો
આપેલ છે કે મુખ્ય સ્કેલ પરનો $1$ વિભાગ $0.5^{\circ}$ ને અનુરૂપ છે. વર્નિયર સ્કેલ પરના કુલ વિભાગો $30$ છે જે મુખ્ય સ્કેલના $29$ વિભાગો સાથે બંધ બેસે છે. ઉપરના ડેટા પરથી પ્રિઝમનો ખૂણો ....... $degree$ છે. ($^{\circ}$ માં)

સ્ફેરોમીટરનો ઉપયોગ કરીને કઈ ભૌતિક રાશિ માપી શકાતી નથી તે ઓળખો: